جمهوری اسلامی ایران

سازمان صنعت، معدن و تجارت

استان مرکزی(آزمایشی)

استان مرکزی
   
 
    • صنعت، معدن و تجارت استان در یک نگاه

      صنعت، معدن و تجارت استان در یک نگاه

      اراک از جمله شهرهای صنعتی کشور است که از لحاظ گوناگونی محصولات صنعتی، نخستین، از لحاظ وجود صنایع مادر، دومین و به‌طور کلی یکی از چهار قطب صنعتی کشور محسوب می‌شود.

      این شهر به واسطه وجود صنایع مادر، تولید ۸۰ درصد تجهیزات انرژی کشور، وجود بزرگترین کارخانه تولیدکننده آلومینیوم کشور، بزرگترین ماشین‌سازی کشور، بزرگترین واگن‌سازی و لوکوموتیوسازی خاورمیانه، بزرگترین تولیدکنندهٔ سازه‌های فلری کشور (شرکت یاسان)، بزرگترین و تنها تولیدکنندهٔ ماشین‌آلات راه‌سازی در خاورمیانه، بزرگترین کمباین‌سازی خاورمیانه، بزرگترین تولیدکنندهٔ بنزین کشور و بزرگترین صنایع معدنی کشور لقب پایتخت صنعتی ایران را به خود اختصاص داده‌است.

      استان مرکزی دارای ۳۷ شهرک و ناحیهٔ صنعتی فعال می‌باشد که شهر اراک در این بین دارای صنایع گوناگون انرژی، فلزی، نفت‌وپتروشیمی، شیمیایی، نساجی، ماشین‌آلات، ساختمانی، معدنی، غذایی، چوب و مبلمان است که برخی از این واحدها مانند هپکو، آونگان، املاح معدنی ایران، آذرآب، شرکت آلومینیوم ایران، گروه نورد آلومینیوم، شرکت آلومرول، ماشین‌سازی اراک، کمباین‌سازی، پتروشیمی اراک و واگن‌پارس از صنایع اساسی کشور به‌شمار می‌روند.

      تولیدات صنایع شهر اراک علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، به کشورهای خارجی نیز صادر می‌گردد. به همین علت بخش بزرگی از صادرات کالاهای صنعتی را به خود اختصاص داده‌است.

      صنایع آلومینیوم‌سازی

      آلومینیوم پس از فولاد، بیشترین تولید و مصرف را در جهان دارد و میزان مصرف آن به تنهایی از مجموع فلزات غیرآهنی دیگر بیشتر است به گونه‌ای که آن را فلز قرن ۲۱ نامیده‌اند. استفاده از فلز آلومینیوم در صنایع ایران بیش از نیم قرن سابقه دارد.

      شرکت آلومینیوم ایران یا ایرالکو، قدیمی‌ترین واحد تولیدی بخش آلومینیوم کشور است که با دارا بودن دو کارخانه، ظرفیت تولید ۲۰۰ هزار تن شمش آلومینیوم را در سال دارد. این شرکت به عنوان اولین تولیدکننده شمش‌های آلومینیومی ایران و بزرگترین تولیدکنندهٔ آلومینیوم کشور در زمینی به مساحت ۲۳۲ هکتار و در شهر اراک واقع شده‌است. به همین سبب شهر اراک به عنوان قطب تولید آلومینیوم کشور تبدیل شده‌است.

      گروه نورد آلومینیوم در سال ۱۳۵۱ در اراک توسط بخش خصوصی تأسیس شد. ‏این شرکت با برخورداری از تجهیزات منحصر به فرد تولیدی و آزمایشگاهی و تجهیزات مدرن ‏متالورژی از بزرگترین تولیدکنندگان انواع محصولات آلومینیومی در منطقه محسوب شده و تنها تولیدکننده انواع پلیت، ورق و کویل آلومینیومی به روش نورد گرم در تنوع آلیاژ و ضخامت در کشور می‌باشد. دیگر محصول شرکت تولید ورقهای رنگی نمای ساختمان (ورق کامپوزیت) با نام تجاری آلکونام می‌باشد. همچنین این شرکت تنها تولیدکننده آلومینیوم کلد در ایران است. شرکت نورد آلومینیوم در حال حاضر با ظرفیت سالانه ۲۴۰۰۰ تن محصول نورد سردی و ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ مترمربع ورق کامپوزیت آلومینیومی، فعالیت می‌نماید. این شرکت با برخورداری از نیروی انسانی مجرب، تجهیزات منحصر به فرد تولیدی و آزمایشگاهی و تجهیزات مدرن متالورژی از بزرگترین تولیدکنندگان انواع محصولات آلومینیومی به روش نورد گرم در تنوع آلیاژ و ضخامت در منطقه محسوب می‌شود. از مزایای این روش تولیدی خواص متالورژیکی و مکانیکی بهینه نسبت به سایر روشهای تولید است. هم‌اکنون محصولات شرکت انواع کویل، تسمه، پلیت، آلومینیوم کلد، ورق رنگی، ورق کامپوزیت آلومینیوم، ورق‌های سینوسی، ذوزنقه‌ای، آجدار، ساده و محصولات آلیاژی سری ۵۰۰۰ می‌باشد. محصولات شرکت به کشورهای انگلستان، کانادا، ژاپن، آلمان، ترکیه و …. صادر گردیده‌است.

      صنایع آلومرول نوین و صنایع آلومینیوم پردیس متشکل از ۸ واحد تولیدی و یک شرکت بازرگانی فعال، در حال حاضر، با تولید سالانه بیش از یکصد هزار تن، بزرگترین تولیدکننده انواع مقاطع آلومینیومی با کاربرد ساختمانی و صنعتی همراه با خدمات عملیات حرارتی، رنگ پودری و آنودایزینگ و نیز ریخته‌گری انواع شمش و بیلت آلیاژی آلومینیوم و ساخت قالبهای اکستروژن در کشور می‌باشد. در حال حاضر صنایع آلومینیوم پردیس قادر به تولید روزانه ۱۲۰ تن انواع مقاطع آلومینیوم، انجام عملیات آبکاری (آنودایز) و پاشش رنگ پودری، تولید انواع آلیاژهای آلومینیوم و انجام طراحی، تولید و سخت‌کاری انواع قالب‌های تولیدی مقاطع آلومینیومی می‌باشد. این شرکت صادرکننده نمونهٔ کشوری در صنعت آلومینیوم می‌باشد.

      صنایع ماشین‌سازی

      ماشین‌سازی صنعتی است که به طراحی، تولید و مونتاژ ماشین، مجموعه‌ها و قطعات منفصله می‌پردازد. این صنعت به عنوان یکی از پایه‌ای‌ترین صنعت هر کشور محسوب می‌شود.

      شرکت ماشین‌سازی اراک از جمله صنایع مادر اراک است که در سال ۱۳۴۷ تأسیس در سال ۱۳۵۰ به عنوان اولین صنعت سنگین کشور به بهره‌برداری رسید. این شرکت بزرگترین تولیدکننده تجهیزات پتروشیمی و پالایشگاهی، صنایع نفت و گاز، حمل و نقل، سیمان و معدن در کشور است.

      شرکت ماشین‌سازی اراک دارای ۶ گروه شامل گروه ساخت و تجهیزات، گروه پل و سازه‌های فلزی، گروه دیگهای بخار، گروه ماشین و مونتاژ، گروه متالورژی و گروه پروژه EPC است. ساخت پل‌های فلزی در این شرکت به سال ۱۳۵۰خورشیدی بازمی‌گردد. شرکت ماشین‌سازی اراک اولین و بزرگترین گروه پل‌ساز در ایران و خاورمیانه است و تا به امروز توسط این شرکت نزدیک به سیصد پل در طراحی و نصب شده‌است.

      از جمله این پل‌ها می‌توان به پل‌های راه‌آهن بافق-بندرعباس، پل شهید همت، پل نیاوران، پل شهیدجهان‌آرای خرمشهر، پل میدان آزادی مشهد و پل‌های ارتباطی ایذه به شهرکرد در محدوده دریاچه سد کارون ۳ (و بزرگترین پل دهانه قوسی خاورمیانه بر روی دریاچه سد کارون ۴ به طول ۳۸۰ متر) اشاره کرد.

      گروه ساخت‌وتجهیزات از جمله گروه‌های شرکت ماشین‌سازی اراک است که با نزدیک به نیم‌قرن تجربه خود تجهیزات موردنیاز در صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی و سد و نیروگاه‌ها را تأمین کرده‌است.

      از جمله تجهیزات ساخته شده توسط این گروه می‌توان به برج‌های پالایشگاه اراک، پروژه سیکل ترکیبی نیروگاه کرمان، دودکش‌های نیروگاه شهید رجایی قزوین (مرتفع‌ترین برج فلزی در ایران)، داکت‌های نیروگاه برق کرمان، برج‌های مجتمع پتروشیمی اروند، رآکتورهای نیروگاه پارس جنوبی و مخزن سقف شناور پالایشگاه اصفهان اشاره کرد.

      از جمله پروژه‌های انجام‌شده توسط ماشین‌سازی اراک می‌توان به ساخت فاز ۱۴ پارس‌جنوبی اشاره‌کرد.

      شرکت صنایع آذرآب اراک شرکت هلدینگ ساخت‌وساز ایرانی است، که در زمینه احداث زیرساخت‌های صنعتی، ساخت پالایشگاه‌های گاز، مجتمع‌های پتروشیمی، کارخانجات سیمان و نیروگاه‌های‌برق‌آبی فعالیت می‌کند. شرکت صنایع آذرآب در سال ۱۳۶۳ تأسیس شد و هم‌اکنون یکی از بزرگترین شرکت‌های پیمانکاری عمومی (GC) در ایران است که زمینه اصلی فعالیت‌های این شرکت ساخت پروژه‌های نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی و کارخانجات سیمان می‌باشد. از پروژه‌های اجرا شده توسط این شرکت می‌توان به: نیروگاه سیکل ترکیبی قم، نیروگاه شازند، توسعه واحد روغن‌سازی پالایشگاه اصفهان، پالایشگاه گاز کنگان، مجتمع پتروشیمی اراک و پالایشگاه اراک اشاره کرد. شرکت صنایع آذرآب با استقرار نظام کیفیتی منطبق با خواسته‌های استاندارد بین‌المللی مدیریت کیفیت موفق شد گواهینامه را در زمینه طراحی وساخت محصولات پیشرفته صنعتی به دست آورد و اطمینان لازم را نسبت به کیفیت محصول در مدیریت و مشتریان خود فراهم سازد.

      صنایع حمل‌ونقل ریلی

      شرکت واگن‌پارس اراک به عنوان اولین کارخانه تولید وسایل نقلیه ریلی مانند لوکوموتیو، واگن باری، واگن مسافربری، ترنست، مترو، انواع بوژی و … در خاورمیانه در سال ۱۳۵۳ در اراک تأسیس شد.

      این کارخانه از سال ۱۳۷۲ کار ساخت لوکوموتیو را برای اولین بار در کشور آغاز کرد و در سال‌های ۸۲ تا ۸۶ موفق به تولید هشت دستگاه لکوموتیو مانوری و ۸۰ دستگاه لکوموتیو خطوط اصلی با قدرت چهار هزار و سیصد اسب‌بخار شد. در حال حاضر در خوشه ریلی استان مرکزی، ۱۰۰ شرکت فعال هستند که بسته به ظرفیت و نوع تولیدات و فعالیت از توان آن‌ها در قراردادهای کلان ریلی در همکاری با شرکت واگن پارس بهره گرفته می‌شود. این شرکت ابتدا پروژه تولید هزار دستگاه واگن باری و مسافری و تعمیرات ۲۵۰۰ دستگاه واگن باری را با همکاری شرکت اتریشی S.G.P شروع نمود که پس از پیروزی انقلاب قرارداد همکاری با شرکت اتریشی لغو و قرارداد جدیدی با شرکت واگن یونیون آلمان منعقد گردید. با توجه به نیاز فوری کشور به تجهیزات ریلی، تولیدات شرکت واگن پارس رسماً از ابتدای نیمه دوم سال ۱۳۶۳ شروع گردید. در پیمانی که در سال ۱۳۹۶ بین ایدرو و ترنس‌مش روسیه بسته‌شد قرارشد شرکت ترنس‌مش روسیه ۸۰% سهام واگن‌پارس را خریداری کند.

      لوکوموتیو AD43C گونه‌ای لوکوموتیو دیزلی‌الکتریکی است که توسط شرکت آلستوم فرانسه طراحی گردیده‌است. تولید این لوکوموتیو از سال ۲۰۰۰ میلادی شروع گردید. این شرکت تولیدکننده مترو، واگن و لوکوموتیو با تکنولوژی شرکت‌های واگن‌یونیون آلمان، چانگ‌چون چین، بمباردیه کانادا، ترنس‌مش روسیه، زیمنس آلمان و آلستوم فرانسه می‌باشد.

      صنایع ماشین‌آلات

      شرکت هپکو اراک شرکتی در حوزهٔ صنایع سنگین برای تولید ماشین‌آلات راه‌سازی، معدنی و ماشین‌آلات کشاورزی است. این شرکت اولین و بزرگترین کارخانه تولید ماشین‌آلات راه‌سازی در ایران و خاورمیانه می‌باشد. این شرکت در سال ۱۳۵۳ در زمینی به وسعت ۹۰ هکتار در شهر اراک با هدف مونتاژ ماشین‌آلات راه‌سازی تأسیس و از سال ۱۳۵۴ با همکاری شرکت‌های نویستاراینترنشنال، پوکلین، ساکائی، دایناپاک و لوکومو از کشورهای آمریکا، فرانسه، ژاپن، سوئد و فنلاند رسماً شروع به فعالیت نمود. پس از انقلاب‌اسلامی، توجه به ساخت ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی در دستور کار قرار گرفت و با همکاری شرکت لیبهر آلمان طرح توسعه هپکو با مجموعه‌ای از مدرن‌ترین ماشین‌آلات، با ظرفیت تقریبی۳۰۰۰ دستگاه در سال ۱۳۶۳ آغاز گردید. در ادامه هپکو طراحی بعضی محصولات را در واحد تحقیق و توسعه شروع کرد که تنوع محصولات خود را توسعه دهد. هپکو کسب‌وکار با قطعات شناخته شده از تولیدکنندگان همچون زاور رکسروت ، دویتس آگ، کارور و زداف فریدریشسهافن تجربه کرد که به‌نوبهٔ خود باعث اعتبار برای شرکت‌های ایرانی شد. در حال حاضر هپکو بیشترین سهم از ماشین‌آلات را در بازارهای داخلی دارد. خط تولید هپکو مجهز به تجهیزات پیشرفته شامل ابزارآلات برشکاری، جوشکاری، ماشین‌آلات فرزکاری و همچنین دستگاه CNC است. این ظرفیت به هپکو اجازه می‌دهد ۲۵۰۰ واحد از ماشین‌آلات مختلف را تولید کند و ۲۰۰۰۰ تن از سازه‌های فولادی در سال بسازد. همچنین هپکو توانسته سهم مناسبی در تولید تجهیزات مورد استفاده در صنعت نفت و گاز به‌دست‌آورد.

      کمباین‌سازی ایران

      شرکت ایرانی تولیدکننده ماشین‌آلات کشاورزی است، که در شهر اراک در سال ۱۳۴۸ با همکاری شرکت جان‌دیر ایالات متحده آمریکا، تأسیس شد. تولید کمباین غلات محصول اصلی این شرکت، از سال ۱۳۵۲ با همکاری شرکت جان‌دیر آغاز و در طول این سال‌ها با تولید بیش از ۱۰٬۰۰۰ دستگاه کمباین، شامل کمباین‌های سبک و سنگین و نیمه‌سنگین، بیش از ۹۰٪ درصد بازار فروش این محصول در ایران در اختیار این شرکت، قرار گرفته‌است. تولید بیلر یا همان بسته‌بند علوفه، از سال ۱۳۶۸ با خرید و انتقال تکنولوژی از شرکت جان‌دیر با وضعیتی مشابه تولید کمباین شروع شد و امروزه با تولید بیش از ۴٬۰۰۰ دستگاه، در شرکت کمباین‌سازی ایران، بیش از ۹۵٪ درصد از بازار فروش بیلر در ایران، در اختیار این شرکت می‌باشد. کمباین‌سازی ایران هم‌اکنون بزرگترین کمباین‌سازی کشور می‌باشد.

      شرکت لجور

      شرکت لجور در سال ۱۳۶۴ برای تعمیر و ساخت ماشین‌آلات کشاورزی توسط بخش خصوصی تأسیس شد و در اواخر سال ۱۳۷۳ به عنوان تولیدکنندهٔ جرثقیل در شهر اراک به ثبت رسید. تولیدات شرکت شامل ساخت جرثقیل‌های پشت‌کامیونی، جک‌های هیدرولیکی، بالابر هیدرولیکی و تریلرهای کشاورزی است. لجور بزرگ‌ترین و تنها تولیدکنندهٔ ایرانی است که جرثقیل سنگین تولید می‌کند. این شرکت از سال ۱۳۹۳ کار ساخت اولین جرثقیل ۶۰ تنی خاورمیانه را آغاز کرد. بازار فروش خارجی محصولات این شرکت شامل کشورهای اروپای‌شرقی و خاورمیانه می‌باشد. در حال حاضر چهار شرکت به نام‌های لجور، لجور هیدرولیک، توسن‌سازان و یورو لجور لیفت از زیرمجموعه‌های این شرکت به‌شمار می‌روند. گروه صنعتی لجور هم‌اکنون تنها دارنده گواهی‌نامه بین‌المللی ISO 9001:2008 و تنها دارندهٔ پلاک گواهی بازرسی کیفیت و استاندارد ایران و دارای مجوز شماره گذاری خودرو از سوی معاونت راهنمایی و رانندگی کل کشور در زمینه طراحی، ساخت و تولید بالابرهای هیدرولیکی و جرثقیل‌های پشت‌کامیونی در داخل کشور به‌شمار می‌رود. شرکت لجور هیدرولیک به عنوان اولین و بزرگترین تولید کنندهٔ انواع سیلندرهای هیدرولیک، پنوماتیک و پاورپک‌های الکتروهیدرولیکی درایران، در اراک تأسیس گردیده‌است. محصولات تولیدی این شرکت به دلیل پیچیدگی خاص در تکنولوژی و حساسیت ایمنی فوق‌العاده آن‌ها، یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین مجموعه‌های قطعات و محصولات تولیدی درصنعت به‌شمار می‌روند. محصولات لجور مطابق استانداردهای اروپا می‌باشد. این شرکت مونتاژکنندهٔ هیچ شرکت خارجی‌ای نبوده و شرکتی صاحب تکنولوژی در زمینهٔ علم هیدرولیک می‌باشد.

      صنایع برق

      شرکت آونگان اراک شرکتی در حوزهٔ تولید دکل‌ها و سازه‌های انتقال نیرو است.

      شرکت یاسان اراک در سال ۱۳۷۳ در شهرستان اراک با هدف طراحی و تولید برج‌های خطوط انتقال نیرو، برج‌های مخابراتی و گالوانیزه گرم و نیز اجرای پروژه‌های خطوط انتقال نیرو تأسیس گردیده‌است. شرکت یاسان با ظرفیت تولید بالغ بر ۳۵۰۰۰ تن در سال یکی از شرکت‌های پیشرو در صنعت برق ایران می‌باشد که در سال ۱۳۹۵ با صادرات بیش از ۲۸۰۰۰ تن انواع دکل‌های نیرو موفق به اخذ لوح صادرکننده نمونه ملی گردید. با توجه به نیاز این صنعت و تخصص بالای مؤسسین شرکت در زمان کوتاهی یاسان مبدل به بزرگترین تولیدکننده سازه‌های فلزی در ایران گردیده‌است. از جمله محصولات شرکت می‌توان به دکل‌های فشارقوی، برج‌های تله‌کابین، دکل‌های تلسکوپی، برج‌های مخابراتی و گریتینگ اشاره کرد. از جمله پروژه‌های انجام شده در این شرکت می‌توان ساخت برج‌های تله‌کابین نمک‌آبرود و لاهیجان را نام‌برد.

      صنایع نفت و پتروشیمی

      شرکت پالایش‌نفت امام‌خمینی شرکت دولتی پالایش نفت است، که تأسیسات پالایشی آن، در استان مرکزی و در فاصله ۳۰ کیلومتری از شهر اراک، مستقر می‌باشد. این پالایشگاه در سال ۱۳۷۲ توسط شرکت ملی نفت ایران و با نام پالایشگاه نفت شازند اراک تأسیس شد.

      ظرفیت تولید پالایشگاه اراک ۲۵۰ هزار بشکه در روز است، که نفت خام مورد نیاز آن، بطور روزانه توسط شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب و از میدان نفتی اهواز تأمین می‌شود. دفتر مرکزی این شرکت در اراک قرار دارد. با اجرای طرح فاز دوم، ظرفیت تولید پالایشگاه از ۱۷۰ هزار بشکه در روز به ۲۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته‌است. همچنین تولید بنزین به میزان ۱۲ میلیون لیتر در روز در ازای کاهش تولید نفت کوره افزایش یافته‌است. درحالیکه خوراک پالایشگاه از ۱۰۰ درصد نفت خام شیرین و سبک به مخلوط ۵۵ درصد سبک و ۴۵ درصد نفت خام سنگین تغییر یافته‌است. این شرکت بزرگترین تولیدکنندهٔ بنزین با استاندارد یورو ۴ در خاورمیانه می‌باشد. محصولات پالایشگاه با مشخصات و کیفیت استانداردهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ اروپا به بازار عرضه می‌شود.

      مجتمع پتروشیمی شازند اراک یکی از طرحهای زیربنایی و مهم کشور می‌باشد که در راستای سیاست‌های کلی توسعه صنایع پتروشیمی و با اهداف تأمین نیاز داخلی کشور و صادرات با نام پتروشیمی شازند اراک به‌بهره‌برداری رسید.

      این طرح در سال ۱۳۶۳ به تصویب رسید و پس از طی مراحل طراحی، مهندسی و نصب، فاز اول آن در سال ۱۳۷۲ در مدار تولید قرار گرفت. در ادامه کار به منظور بهبود مستمر و تولید بیشتر و متنوع‌تر، واحدهای دیگر مجتمع تکمیل و واحد اتوکسیلات به عنوان آخرین واحد مجتمع در سال ۸۲ راه اندازی و در مدار تولید قرار گرفت.

      از سال ۱۳۷۹ همزمان با تکمیل واحدها، طرح و توسعه مجتمع با هدف افزایش ظرفیت واحدها به تصویب رسید که فاز اول آن در مهرماه سال ۱۳۸۴ و عملیات اجرایی فاز دوم در تابستان سال ۱۳۸۶ به انجام رسید. ظرفیت کامل تولید این مجتمع پس از انجام طرح توسعه ۱٫۴۶۹٫۰۰۰ تن در سال است.

      صنایع شیمیایی

      شرکت رنگ‌ روناس اراک یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدکننده رنگ‌های صنعتی، ساختمانی و دریایی در ایران است. این شرکت فعالیت خود را در سال ۱۳۵۳، در اراک شروع‌کرد و اکنون دارای ۴ خط کامل تولید به ظرفیت ۲۸۰۰۰ تن انواع رنگ و پوشش‌های حفاظتی، ۲ خط تولید رزین به ظرفیت ۱۴۰۰۰ تن و ۵ خط تولید قوطی و لوازم بسته‌بندی به ظرفیت ۴۰۰۰ تن در سال می‌باشد.

      این شرکت موفق به دریافت گواهینامه‌های متعدد از جمله ISO 9001، ISO 14001، ISO 10004، ISO 10002، ISO 10668 از کشور کانادا، گواهینامه تأیید کیفیت محصول از مؤسسه DNV نروژ برای محصولات دریایی و پوشش‌های ضد خزه، گواهینامه رعایت الزامات و استانداردهای اتحادیه اروپا CE از ایتالیا برای کلیه محصولات، گواهینامه تأیید کیفیت محصول از مؤسسه زیمنس اتریش برای پوشش‌های صنایع ریلی، گواهینامه تائید کیفیت محصول از شرکت رنو فرانسه برای رنگ قطعات خودرو، گواهینامه تائید کیفیت محصول از شرکت Evonik آلمان برای رنگ‌های ترافیک ۱ و ۲ جزئی گردیده‌است.

      معادن استان مرکزی

      استان مرکزی به سبب قرارگرفتن در دو منطقه زمین شناسی مهم کشور، شامل منطقه های دگرگونی سنندج سیرجان و ایران مرکزی و به لحاظ شرایط زمین شناسی، خاستگاه مواد معدنی مختلف و متنوعی شامل کانی های دگرگونی، آذرین و رسوبی از قبیل مواد معدنی غیرفلزی، فلزی، مصالح ساختمانی و سنگ های تزئینی است.
      این استان با 380 معدن و استخراج سالانه 14 میلیون تن ماده معدنی، رتبه هفتم معدنی کشور را بخود اختصاص داده است و تاکنون از 57 نوع ماده معدنی موجود در کشور 42 نوع آن در استان مرکزی شناسایی شده و از حدود 35 نوع ماده معدنی بهره برداری می شود.
      تراورتن، سولفات سدیم، سرب، روی، سنگ آهن، سنگ گچ، پوزولان، کائولن ، باریت و خاک های صنعتی از مهمترین ذخایر غنی معدنی قابل بهره برداری در این استان هستند.
      بیش از 42 نوع ماده معدنی دراستان مرکزی شناسایی شده و امکانات بالفعل برای استخراج تنگستن، قلع و مولیبدن، طلا، مس، آندالوزیت، مرمریت های سیاه، گرانیت، کانیهای قیمتی و زینتی شامل فیروزه، کریزوکولا، جاسیر، آزوریت و مالاکیت، عقیق، بلور کوارتز، ارپیمان (سولفور آرسنیک) ، بنتونیت و کلسیت در منطقه وجود دارد.
      برخی مواد استخراج شده در معادن استان مرکزی در واحدها و کارخانه های گچ ، آهک ، سیمان سفید، رنگ ، پوکه، کاشی، لاستیک و شیشه سازی مورد استفاده قرار می گیرد.
      استان مرکزی دارای 16 واحد تولید پودرهای معدنی میکرونیزه و سوپرمیکرونیزه است و از این نظر مقام نخست را درکشور دارد، ضمن اینکه وجود چهار واحد فرآوری موادفلزی - فلوتاسیون سرب و روی و آلومینیوم سازی در استان مرکزی قابل توجه است.

      این استان با داشتن 83 معدن سنگ تراورتن ، در حال حاضر 60 درصد سنگ تراورتن کشور را تولید می کند.

      معادن سنگ استان مرکزی بخصوص شهرستان محلات به عنوان قطب سنگ تراورتن، شهرت جهانی دارد. استان مرکزی رتبه نخست را در تولید سنگ تراورتن با استخراج 60 درصد و سولفات سدیم با استخراج 70 درصد در کشور داراست.

      استان مرکزی از لحاظ تعداد معادن در رتبه هشتم کشور و از حیث تولید و استخراج مواد معدنی و ایجاد اشتغال رتبه یازدهم و از نظر ذخیره مواد معدنی رتبه چهاردهم کشور را بخود اختصاص داده است.

      استان مرکزی با بیش از 200 واحد سنگبری و 100 معدن فعال سنگ تراورتن ، مرمریت وگرانیت از ظرفیت مناسبی برای توسعه و صادرات سنگ در جهان برخوردار است.
      مقاومت بالا، برش و صیقل پذیری ایده آل ، زیبایی ظاهر و ارزانی قیمت در مقایسه با سایر سنگ ها و شرایط مناسب استخراج ، از مزایای صنعت سنگ این استان است.
      حجم ذخایر شهرستان محلات به عنوان بزرگترین قطب تولید انواع سنگ تراورتن ، مرمریت و ساختمانی در استان مرکزی بیش از 26 میلیون تن است که از 66 معدن فعال برداشت می شود.

مجموع بازدیدها : 3,632,561
تعداد بازدید امروز : 422
آخرین به روزرسانی : 16:11  1398/01/01